काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयाेजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले देश यतिबेला असाधारण राजनीतिक मोडमा उभिएको बताउँदै आगामी निर्वाचनलाई “राष्ट्र जोगाउने, लोकतन्त्रको रक्षा गर्ने र समाजवादी दिशातर्फ अघि बढ्ने ऐतिहासिक अवसर”का रूपमा लिन आग्रह गर्नुभएको छ।

हिजाे शनिबार रोल्पा, रुपन्देही र कपिलवस्तुमा आयोजित विशाल चुनावी सभाहरूलाई सम्बोधन गर्दै उहाँले नयाँ एकता, दृढ अडान र समाजवादी अभियानलाई सफल बनाउन नेकपाको चुनाव चिह्न ‘तारा’मा मतदान गर्न अपिल गर्नुभयो।

प्रचण्डले आफ्नो सम्बोधनमा दोहोर्याउँदै भन्नुभयो-“यो निर्वाचन सामान्य सत्ता परिवर्तनको प्रक्रिया मात्र होइन, राष्ट्रिय संकटबाट मुक्तिको अभियान हो। जनताको मत नै अन्तिम शक्ति हो, र यसपटकको मतले देशको दिशा तय गर्नेछ।” उहाँका अनुसार विगत केही महिनामा विकसित राजनीतिक घटनाक्रमले देशलाई असहज र जटिल परिस्थितितर्फ धकेलेको थियो, जसको निकासका लागि निर्वाचन अपरिहार्य बनेको हो।

संकटको पृष्ठभूमि र निर्वाचनको औचित्य

रुपन्देहीमा बोल्दै प्रचण्डले भदौ २३–२४ गतेका हिंसात्मक घटनाले देशलाई गम्भीर संकटमा पुर्‍याएको स्मरण गराउनुभयो। सिंहदरबार, सर्वोच्च अदालत, संसद् भवन तथा विभिन्न राजनीतिक दलका कार्यालय र नेताहरूका निवासमा भएको आगजनी र तोडफोडलाई उहाँले “अराजक र अतिवादी प्रवृत्तिको अभिव्यक्ति” भन्दै त्यसले लोकतान्त्रिक प्रणालीमाथि चुनौती खडा गरेको बताउनुभयो।

उहाँका अनुसार त्यसपछि राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सेनापति र प्रमुख राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरूबीच भएको गहन छलफलपछि देशलाई निकास दिन अन्तरिम सरकार गठन र निर्वाचनमा जाने सहमति जुटाइएको थियो। “यो निर्वाचन न जनताले प्रत्यक्ष मागेको थियो, न दलहरूले चाहेका थिए,” उहाँले भन्नुभयो, “तर संविधान, लोकतन्त्र र राष्ट्रिय स्थायित्व जोगाउन निर्वाचन नै उपयुक्त विकल्प ठहरियो।”

स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित निर्वाचनको जोड

तीनै जिल्लामा उहाँले एकै स्वरमा स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित निर्वाचनको आवश्यकता औंल्याउनुभयो। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, निर्वाचन आयोग र अदालतलगायत सबै संवैधानिक निकायलाई राष्ट्रहितलाई सर्वोपरि राखेर जिम्मेवारी निर्वाह गर्न आग्रह गर्दै उहाँले कुनै पनि प्रकारको धाँधली, चलखेल वा दबाब स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पार्नुभयो।

“जनताको वास्तविक अभिमत प्रतिबिम्बित हुने वातावरण निर्माण गर्नु राज्यका सबै निकायको साझा दायित्व हो,” उहाँले जोड दिनुभयो।

सरकारका उपलब्धि र अवरोध

प्रचण्डले आफ्नो नेतृत्वको सरकारका उपलब्धिहरू स्मरण गर्दै भ्रष्टाचारविरुद्धको अभियान, सामाजिक न्यायको विस्तार, आर्थिक सुधार र सन्तुलित परराष्ट्र नीतिलाई उल्लेखनीय कदमका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभयो। नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरण, सुन तस्करी अनुसन्धानलगायतका विषयलाई उदाहरण दिँदै उहाँले ठूला माफिया र दलाल शक्तिविरुद्ध सरकारले कडा कदम चालेको दाबी गर्नुभयो।

“हामीले ठूला–ठूला स्वार्थ समूहको विरुद्ध उभिने साहस गर्‍यौं,” उहाँले भन्नुभयो, “तर त्यही कारण भ्रष्टाचारका संरक्षक शक्तिहरू एकजुट भएर सरकार ढाल्न लागे।” यद्यपि आफूहरू निराश नभएको उल्लेख गर्दै उहाँले जनताको बीचबाटै नयाँ शक्ति संगठित गरिने बताउनुभयो।

अतिवादको आलोचना, एकताको प्रस्ताव

देशमा दुई प्रकारका अतिवादी प्रवृत्ति देखिएको उल्लेख गर्दै उहाँले एकातिर व्यवस्थालाई उल्ट्याउन खोज्ने प्रतिक्रियावादी सोच र अर्कोतिर यथास्थितिलाई जोगाइराख्न चाहने प्रवृत्ति दुवै लोकतन्त्रका लागि हानिकारक भएको बताउनुभयो। यसको विकल्प देशभक्त वामपन्थी र क्रान्तिकारी शक्तिको एकता भएको उहाँको धारणा थियो।

उहाँले नेकपा गठनको उद्देश्य कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई पुनर्गठित र शुद्धीकरण गर्दै एउटै बलियो केन्द्र निर्माण गर्नु रहेको स्पष्ट पार्नुभयो। “देशलाई निकास दिन सक्षम शक्ति निर्माण गर्नु अहिलेको आवश्यकता हो, त्यसका लागि देशभर जनताले अब तारामा मतदान गर्नुहुन्छ भन्ने विश्वास लिएका छाैँ। अतिवादका विरुद्ध अब तारामा मतदाननै उत्तम उपाय हाे।,” उहाँले भन्नुभयो।

‘बन्दुक होइन, मतपत्र’बाट समाजवाद

रोल्पाको ऐतिहासिक सन्दर्भ स्मरण गर्दै प्रचण्डले अबको संघर्ष हतियारले होइन, मतपत्रले हुने स्पष्ट पार्नुभयो। “हामी हतियारको राजनीतिबाट मतपत्रको राजनीतिमा प्रवेश गरिसकेका छौं,” उहाँले भन्नुभयो, “अब परिवर्तनको शक्ति जनताको मतपत्रमा निहित छ।”

रोल्पालाई “क्रान्तिको लालकिल्ला”का रूपमा चित्रित गर्दै उहाँले विगतमा यही भूमिबाट परिवर्तनको सन्देश गएको र अब फेरि राष्ट्रिय सन्देश दिनुपर्ने बेला आएको बताउनुभयो। “रोल्पाको माटो साक्षी छ-यो धर्तीले सधैं परिवर्तनको पक्षमा उभिएको छ,” उहाँले भावुक स्वरमा भन्नुभयो।

राष्ट्रियता र सन्तुलित परराष्ट्र नीति

प्रचण्डले नेपालको सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर छिमेकी तथा अन्य मुलुकसँग सन्तुलित र मर्यादित सम्बन्ध कायम गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याउनुभयो। “हामी कसैको विरोधमा होइनौं,” उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो, “तर राष्ट्रिय स्वाभिमान र स्वाधीनताको प्रश्नमा कुनै सम्झौता हुँदैन।”

संविधान संशोधन र प्रणाली सुधार

उहाँले प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था, पूर्ण समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली र समावेशी प्रतिनिधित्वजस्ता विषयमा बहस आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो। राजनीतिक स्थायित्व र सुशासनका लागि प्रणालीगत सुधार अपरिहार्य रहेको उहाँको भनाइ थियो।

निष्कर्ष 

सम्बोधनको अन्त्यमा प्रचण्डले जुनसुकै षड्यन्त्र भए पनि अन्तिम फैसला जनताकै हातमा रहने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। “यो पटकको मतदान परिवर्तन, सुशासन र समाजवादी दिशाको पक्षमा हुनेछ भन्नेमा म विश्वस्त छु,” उहाँले भन्नुभयो।
रोल्पा, रुपन्देही र कपिलवस्तुबाट उठेको सन्देशलाई एउटै सूत्रमा बाँध्दै उहाँले देश संकटमा पर्दा निकास दिने जिम्मेवारी फेरि पनि नेकपामाथि आएको दाबी गर्नुभयो। नयाँ एकता, राष्ट्रिय स्वाधीनता, सामाजिक न्याय र आर्थिक रूपान्तरणका एजेन्डालाई केन्द्रमा राख्दै उहाँले मतदातासँग भावनात्मक र राजनीतिक दुवै अपिल गर्नुभयो—“देशका लागि, लोकतन्त्रका लागि, समाजवादको यात्राका लागि तारामा मतदान गरौं।”